بررسی وضعیت سطح مشارکت مشاوره‌ای شهروندان در زمینه مقابله با آلودگی هوا در کلانشهر تهران ( مطالعه موردی وکلای تهران)
بررسی وضعیت سطح مشارکت مشاوره‌ای شهروندان در زمینه مقابله با آلودگی هوا در کلانشهر تهران ( مطالعه موردی وکلای تهران)

چکیده:  مطلب از : مهندس هادی هویدی نماینده ویژه مدیر hse شرکت راه اندازی و بهره برداری صنایع نفت(OICO)    لازمه مدیریت کارآمد محیط‌زیستی، وجود قوانین و مقرراتی است که اولا بتواند با سیستم‌های اقتصادی-اجتماعی منطبق باشد و ثانیا منطبق بر واقعیات باشد و بتواند در جامعه به کار گرفته شود، یعنی به منظور تحقق […]

چکیده:  مطلب از : مهندس هادی هویدی نماینده ویژه مدیر hse شرکت راه اندازی و بهره برداری صنایع نفت(OICO) 

 

لازمه مدیریت کارآمد محیط‌زیستی، وجود قوانین و مقرراتی است که اولا بتواند با سیستم‌های اقتصادی-اجتماعی منطبق باشد و ثانیا منطبق بر واقعیات باشد و بتواند در جامعه به کار گرفته شود، یعنی به منظور تحقق بخشی به برنامه محیط‌زیست سالم و پایدار، ابزارهای حقوقی لازم را فراهم نماید. یکی از این ابزارهای حقوقی مهم برجسته نمودن قوانین و مقررات مربوط به حقوق شهروندی است زیرا توسعه قوانین مربوط به مشارکت شهروندی در برنامه‌های مقابله با آلودگی‌هوا، در مسئولین مربوطه، ایجاد التزام و احترام به مشارکت شهروندان مقابله با آلودگی هوا می‌نماید. بر این اسا این تحقیق با هدف بررسی وضعیت مشارکت در سطح مشاوره‌ای شهروندان در زمینه مقابله با آلودگی هوا در کلانشهر تهران، طراحی گردیده است. روش تحقیق در این مطالعه از نوع پیمایشی است- که جامعه آماری آن حقوقدانان شهر تهران می‌باشند. روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۷۸ نفر تعیین شد. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه محقق‌ساخته است و نرم‌افزار تجزیه و تحلیل داده‌ها SPSS نسخه ۲۲ می‌باشد. نتایج این مطالعه نشان داد با ۹۹ درصد اطمینان می‌توان گفت این پژوهش سطح مشارکت مشاوره‌ای در زمینه مقابله با آلودگی هوا را خوب ارزیابی می کند. بر این اساس به منظور ارتقای پویای سطح مشارکت مشاوره‌ای قوانین و مقرارت مبارزه با آلودگی هوا پیشنهاد می‌گردد توسعه امکان برای ابراز رای و عقیده توسط مردم و فراهم نمودن فرصت برای رشد و پذیرش مسئولیت و مشارکت بیشتر مردم و ارائه مشاوره مردمی در امور محیط‌زیستی، ایجاد گردد.

 

کلمات کلیدی: مشارکت، مشاوره‌، آلودگی‌هوا، تهران

 

مقدمه

 

امروزه تمرکززدایی مدیریتی، واگذاری مسئولیت‌های برنامه‌ریزی از سطوح دولتی به نهادهای محلی و بالاخره مشارکت دادن مردم در فرآیندهای توسعه شهری از طریق تدوین قوانین و فرآیندهای رسمی برای اخذ نظرات مردم در امر برنامه ریزی و مدیریت شهری در کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه به طور جدی مطرح است. مارکس وبر، زاده۲۱ آوریل ۱۸۶۴ میلادی در افورت ایالت تورینگ آلمان است.بزرگترین فرزند خانواده ای دارای هفت فرزند و ثروتنمند و به لحاظ سیاسی مشهور در حزب لیبرال ناسیونال آلمان بود.از نظر مارکس وبر، شهروند بودن به معنای توانایی مشارکت مردم در تصمیم گیری، تنظیم سیاست ها و نیزشرکت داشتن در انتخاب رهبران بود و امتیازات ویژه‌ی آن‌ها شامل حق شهروندی به انضمام انحصارات بازار، حقوق تجارت آزاد، جواز مبادله و حق کاهش داد و ستد رقابت آمیز، مشارکت در امور قضایی و موقعیت های ویژه برای مقاصدی چون اهداف نظامی بود. در نیمه نخست دهه ۱۹۹۰ میلادی به جمعیت شهری کشورهای در حال توسعه با نرخ رشد حدود ۷/۳ در۲د، سالانه ۵۷ میلیون نفر افزوده شده است که این تعداد ۷ برابر افزایش یافته با نرخ رشد ۹/۰ درصد و افزایش ۸ میلیون نفر بوده است. در اواخر این دهه این کشورها، ۷ تا از شهر بزرگ جهان را در بر می‌گرفتند. علاوه بر این، بر اساس پیش‌بینی صورت گرفته تا سال ۲۰۲۵ میلادی، ۶۱ درصد از جمعیت جهان در حال توسعه شهرنشین خواهد بود (Andrusevych, 2008). افزایش جمعیت شهرها در کشورهای جهان سوم و به تبع آن ایجاد کارخانجات و وجود ساخت و سازهای بی‌رویه این شهرها را با معضلات عدیده از جمله آلودگی هوا رو به رو ساخته است .آلودگی‌هوا به عنوان یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر محیط‌زیست شهری مناسب به ویژه در شهرهای بزرگ سبب بروز ناهنجاریها، مشکلات و خسارات بسیاری برای ساکنین شهرها شده است، به طوریکه برآوردهای کارشناسان محیط‌زیست نشان می‌دهد ۷/۵ درصد از مرگ و میرهها در تهران به واسطه آلودگی هوا اتفاق می‌افتد و با توجه به این که هزینه حفظ حیات بر اساس استانداردهای جهانی ۳۲ هزار دلار تعیین شده، لذا در مجموع هزینه‌های مرگ و میر ناشی از آلودگی‌های هوای تهران در سال ۸۴، معادل ۱۷۶ میلیارد دلار برآورد شده است (قراگزلو و همکاران، ۱۳۹۰). برای بهبود این وضعیت و ایجاد محیط‌زیست مطلوب به گونه‌ای که انسان شهرنشین را به کمال برساند، توجه مستقیم به مدیریت محیط‌زیست در مناطق شهری امری حتمی است. در این رابطه به منظور ایجاد تغییرات مثبت و تحقق مدیریت محیط‌زیست کارآمد در مناطق شهری، شناخت ابزارهایی که راه رسیدن به این اهداف را میسر می‌سازد لازم است. همانطور که مطرح گردید از جمله این ابزارها که می‌تواند نقش مهمی ایفا نماید، قوانین و مقررات محیط‌زیستی می‌باشند. مسلم است لازمه مدیریت کارآمد محیط‌زیستی، وجود قوانین و مقرراتی است که اولا بتواند با سیستم‌های اقتصادی-اجتماعی منطبق باشد و ثانیا منطبق بر واقعیات باشد و بتواند در جامعه به کار گرفته شود، یعنی به منظور تحقق بخشی به برنامه محیط‌زیست سالم و پایدار، ابزارهای حقوقی لازم را فراهم نماید (کاظمیان، ۱۳۸۱). یکی از این ابزارهای حقوقی مهم برجسته نمودن قوانین و مقررات مربوط به حقوق شهروندی است زیرا توسعه قوانین مربوط به مشارکت شهروندی در برنامه‌های مقابله با آلودگی‌هوا، در مسئولین مربوطه ایجاد التزام و احترام به مشارکت شهروندان مقابله با آلودگی هوا می‌نماید.(فنی و مولودی ،۱۳۸۸)

روش تحقیق مورداستفاده دراین مطالعه از لحاظ میزان و درجه کنترل، میدانی چرا که کلیه متغیرهای مورد نظر را در وضعیت طبیعی، مورد بررسی قرارداده است. از لحاظ نحوة جمع آوری اطلاعات نیز از نوع تحقیقات توصیفی و غیرتجربی (غیرآزمایشی) می باشد، از لحاظ افق زمانی از نوع پژوهش های تک مقطعی می باشد و از لحاظ هدف کاربردی است زیرا در پی توسعه دانش کاربردی در زمینه شناسایی چالش های  قوانین حقوقی مربوط به مشارکت شهروندی در زمینه مقابله با آلودگی‌هوا در کلانشهر تهران می‌باشد.به طور كلي روش تحقيق در اين پژوهش پيمايش از نوع مقایسه‌ای مي‌باشد. روش پیمایش از روشهای کمی در تحقیقات علوم‌ انسانی و اجتماعی است.

استان تهران با وسعتی حدود ۱۹ هزار کیلومتر مربع بین ۳۴ درجه و ۵۳ دقیقه تا ۳۶ درجه و ۲۱ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۹ دقیقه تا ۵۳ درجه و ۹ دقیقه طول شرقی واقع شده است. این استان از شمال به استان مازندران، از جنوب شرقی به استان قم، از جنوب غربی به استان مرکزی، از غرب به استان قزوین و از شرق به استان سمنان محدود است.

 

شکل شماره ۱٫ موقعیت شهر تهران

روش تحقیق::جامعه آماری این پژوهش وکلای شهر تهران در حدود ۲۵ هزارنفر می‌باشد. روش نمونه‌گیری در این مطالعه تصادفی ساده است و حجم نمونه آماری این تحقیق با استفاده از فرمول کوکران در حدود ۳۷۸ نفر محاسبه گردید.مقاله حاضربه پنج بخش مجزا تفکیک می شود. بخش اول را به سطح مشارکت مشاوره ای-بخش دوم را به سطح مشارکت هماهنگ سازی-بخش سوم را به سطح مشارکت تکمیلی- بخش چهارم را به سطح مشارکت عملگرایی و بخش پنجم را به سطح مشارکت نهایی پرداخته می شود و در نهایتا در بخش آخر به دستاوردهای حاصل از تحقیق خواهیم پرداخت. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه محقق‌ساخته می‌باشد که روایی صوری آن زیر نظر اساتید راهنما، مشاور  و متخصصان حقوق محیط‌زیست تأیید گردید. همچنین پایایی پرسشنامه به واسطه اجرای آزمون پایلوت از طریق تکمیل پرسشنامه بین ۳۰ نفر از افراد غیر از جامعه آماری صورت گرفت نتایج آزمون آلفای کرونباخ برای تمامی متغیرها بالای ۷/۰ نشان داده است.

بحث ونتایج

بررسی خصوصیات فردی پاسخگویان

نتایج مربوط به جدول ۱ نشان می‌دهد که بیشتر وکلای پاسخگو در همه موارد حقوقی(۳۱٫۸) صاحب‌نظر می‌باشند. همچنین بیشترین افراد پاسخگو مرد(۳۱٫۵)، دارای مدرک لیسانس(۷۰٫۶) و سنشان بالای ۴۵ سال(۴٫۹) می‌باشند.

 

 

جدول۱٫ بررسي خصوصيات فردي جمعيت مورد مطالعه

 

متغير فراواني درصد معتبر
تخصص مسائل خانواده ۱۰۱ ۹/۲۳
املاک و زمین ۷۸ ۸/۳۱
انحصار ورثه ۹۵ ۱/۲۹
همه موارد ۱۰۴ ۳/۱۵
كل ۳۷۸ ۱۰۰
جنسیت زن ۱۵۴ ۵/۶۸
مرد ۲۲۴ ۵/۳۱
کل ۳۷۸ ۱۰۰
مدرک تحصیلی لیسانس ۲۶۷ ۶/۷۰
فوق‌لیسانس ۶۰ ۹/۱۵
دکتری ۵۱ ۵/۱۳
کل ۳۷۸ ۱۰۰
سن پاسخگویان بین ۲۵-۳۰ سال ۱۶ ۹/۵۲
بین ۳۰-۴۵ سال ۱۳۸ ۲/۴۲
بالای ۴۵سال ۱۷۳ ۹/۴
کل ۳۷۸ ۱۰۰

منبع: یافته‌های تحقیق

بخش اول: بررسی گویه‌های مربوط به سطح مشارکت مشاوره‌ای قوانین حقوقی در زمینه مقابله با آلودگی هوا

یافته‌های مربوط به جدول ۲ نشان می‌دهد سطح مشارکت مشاوره‌ای در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا از نظر گویه توجه به همکاری و مشارکت سازمان‌های دولتی و غیردولتی مربوط به مقابله با آلودگی‌هوا(با میانگین: ۰۹/۴±۶۶/۰)،توجه قوانین و مقررات به بودجه‌بندی در زمینه برگزاری سمینارها، کارگاه‌های آموزشی و … در زمینه مقابله با آلودگی‌هوا(با میانگین:۰۱/۴±۳۰/۰)، میزان تأکید قوانین و مقررات بر استمرار همکاری بین سازمان‌های دولتی و غیردولتی در زمینه مقابله با آلودگی‌هوا(یا میانگین:۹۶/۳±۵۲/۰)، قرار دادن ماده و تبصره‌های قانونی در زمینه تسهیم هزینه‌های مربوط به همکاری در این زمینه(با میانگین: ۹۴/۳±۵۶/۰) در حد متوسط تا زیاد به ترتیب اولویت اول، دوم، سوم و چهارم را دارا می‌باشند.

جدول ۲٫  بررسی وضعیت کلی گویه‌های مربوط به سطح مشارکت مشاوره‌ای در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا

گویه‌ها میانگین انحراف‌معیار رتبه
توجه به همکاری و مشارکت سازمان‌های دولتی و غیردولتی مربوط به مقابله با آلودگی‌هوا ۱۰/۴ ۶۶/۰ ۱
توجه قوانین و مقررات به بودجه‌بندی در زمینه برگزاری سمینارها، کارگاه‌های آموزشی و … در زمینه مقابله با آلودگی‌هوا ۰۱/۴ ۳۷/۰ ۲
میزان تأکید قوانین و مقررات بر استمرار همکاری بین سازمان‌های دولتی و غیردولتی در زمینه مقابله با آلودگی‌هوا ۸۹/۳ ۶۸/۰ ۳
قرار دادن ماده و تبصره‌های قانونی در زمینه تسهیم هزینه‌های مربوط به همکاری در این زمینه ۸۳/۳ ۷۲/۰ ۴

منبع: یافته‌های تحقیق

 بخش دوم:بررسی سطح مشارکت هماهنگ‌سازی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا

یافته‌های مربوط به جدول ۳ نشان می‌دهد سطح مشارکت هماهنگ‌سازی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا از نظر گویه میزان تأکید قوانین و مقررات بر مقابله با آلودگی‌هوا در مواقع بروز حوادث غیرمترقبه(با میانگین: ۰۹/۴±۶۶/۰)، میزان تأکید قوانین و مقررات بر مقابله با آلودگی‌هوا در مواقع بروز بلایای طبیعی(با میانگین:۰۱/۴±۳۷/۰)، (یا میانگین:۹۶/۳±۵۲/۰) و وجود قوانینی مربوط به اصول تشکیل کمیته‌های یاری ‌رسان به مردم در زمان بروز آلودگی(با میانگین: ۹۴/۳±۵۶/۰) در حد متوسط تا زیاد به ترتیب اولویت اول، دوم، سوم و چهارم را دارا می‌باشند.

 

جدول ۳٫  بررسی وضعیت کلی گویه‌های مربوط به سطح مشارکت هماهنگ‌سازی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا

گویه‌ها میانگین انحراف‌معیار رتبه
میزان تأکید قوانین و مقررات بر مقابله با آلودگی‌هوا در مواقع بروز حوادث غیرمترقبه ۰۹/۴ ۶۶/۰ ۱
میزان تأکید قوانین و مقررات بر مقابله با آلودگی‌هوا در مواقع بروز بلایای طبیعی ۰۱/۴ ۳۰/۰ ۲
وجود قوانینی مربوط به اصول تشکیل کمیته‌های یاری‌رسان به مردم در زمان بروز آلودگی ۹۶/۳ ۵۲/۰ ۳
وجود قوانینی مبنی بر هماهنگی بیمارستان با سازمان‌های اعلام‌کننده آلودگی‌هوا ۹۴/۳ ۵۶/۰ ۴

منبع: یافته‌های تحقیق،  دامنه متغیرها بین ۱-۵

بخش سوم:بررسی سطح مشارکت تکمیلی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا

یافته‌های مربوط به جدول ۴ نشان می‌دهد سطح مشارکت تکمیلی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا از نظر گویه وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر هدایت اهداف متفاوت گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هو(با میانگین: ۰۳/۴±۶۶/۰)، وجود قوانین و مقرراتی حمایتی از گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا(با میانگین:۹۶/۳±۵۹/۰) ووجود قوانین و مقرراتی  مربوط به توسعه توان و ظرفیت‌های گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا(یا میانگین:۹۱/۳±۵۳/۰) در حد متوسط تا زیاد به ترتیب اولویت اول، دوم و سوم را دارا می‌باشند.

جدول ۴٫  بررسی وضعیت کلی مربوط به سطح مشارکت تکمیلی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا

گویه‌ها میانگین انحراف‌معیار رتبه
وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر هدایت اهداف متفاوت گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا ۰۳/۴ ۶۶/۰ ۱
وجود قوانین و مقرراتی حمایتی از گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا ۹۶/۳ ۵۹/۰ ۲
وجود قوانین و مقرراتی  مربوط به توسعه توان و ظرفیت‌های گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا ۹۱/۳ ۵۳/۰ ۳

منبع: یافته‌های تحقیق،  دامنه متغیرها بین ۱-۵

 

بخش چهارم: بررسی سطح مشارکت عملگرایی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا

یافته‌های مربوط به جدول ۵ نشان می‌دهد سطح مشارکت عملگرایی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا از نظر گویه وجود قوانین و مقرراتی  در زمان تنظیم برنامه‌های بلندمدت مقابله با آلودگی‌هوا از سوی گروه‌های مشارکت و مردم (با میانگین: ۹۰/۳±۹۲/۰)، وجود قوانین و مقرراتی  تشویقی مربوط به اجرای برنامه‌های بلندمدت مقابله با آلودگی‌هوا از سوی گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا(با میانگین:۷۵/۳±۷۲/۰) ووجود قوانین و مقرراتی  مانیتورینگ(کنترلی) مربوط به برنامه‌های اجرا شده در زمینه مقابله با آلودگی‌هوا(یا میانگین:۲۱/۳±۸۹/۰) در حد متوسط به ترتیب اولویت اول، دوم و سوم را دارا می‌باشند.

 

جدول۵٫  بررسی وضعیت کلی مربوط به سطح مشارکت عملگرایی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا

گویه‌ها میانگین انحراف‌معیار رتبه
وجود قوانین و مقرراتی  در زمان تنظیم برنامه‌های بلندمدت مقابله با آلودگی‌هوا از سوی گروه‌های مشارکت و مردم ۹۰/۳ ۹۲/۰ ۱
وجود قوانین و مقرراتی  تشویقی مربوط به اجرای برنامه‌های بلندمدت مقابله با آلودگی‌هوا از سوی گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا ۷۵/۳ ۷۲/۰ ۲
وجود قوانین و مقرراتی  مانیتورینگ(کنترلی) مربوط به برنامه‌های اجرا شده در زمینه مقابله با آلودگی‌هوا ۲۱/۳ ۸۹/۰ ۳

منبع: یافته‌های تحقیق،  دامنه متغیرها بین ۱-۵

 

بخش پنجم:بررسی سطح مشارکت نهایی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا

یافته‌های مربوط به جدول ۶نشان می‌دهد سطح مشارکت نهایی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا از نظر گویه وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر نهادینه شدن روابط  و همکاری سیاسی در بین گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا(با میانگین: ۲۳/۴±۹۲/۰)، وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر نهادینه شدن روابط همکاری و اجتماعی در بین گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا(با میانگین: ۰۵/۴±۰۲/۱)،وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر نهادینه شدن روابط  و همکاری اقتصادی در بین گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا(با میانگین: ۹۵/۳±۸۹/۱) و وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر حقوق برابر سازمان‌های غیردولتی با سازمان‌های دولتی در فرآیندهای تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی‌ها و اجرای برنامه‌های مقابله با آلودگی‌هوا(با میانگین: ۶۷/۳±۱۳/۱) در حد متوسط تا زیاد می‌باشند.

 

جدول ۶  بررسی وضعیت کلی مربوط به سطح مشارکت نهایی در قوانین و مقررات مربوط به مقابله با آلودگی هوا

گویه‌ها میانگین انحراف‌معیار رتبه
وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر نهادینه شدن روابط  و همکاری سیاسی در بین گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا ۲۳/۴ ۹۲/۰ ۱
وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر نهادینه شدن روابط  و همکاری اجتماعی در بین گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا ۰۵/۴ ۰۲/۱ ۲
وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر نهادینه شدن روابط  و همکاری اقتصادی در بین گروه‌های مشارکت در مقابله با آلودگی‌هوا ۹۵/۳ ۸۹/۱ ۳
وجود قوانین و مقرراتی مبنی بر حقوق برابر سازمان‌های غیردولتی با سازمان‌های دولتی در فرآیندهای تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی‌ها و اجرای برنامه‌های مقابله با آلودگی‌هوا ۶۷/۳ ۱۳/۱ ۴

منبع: یافته‌های تحقیق،  دامنه متغیرها بین ۱-۵

 

بررسی سطح مشارکت از نوع مشاوره‌ای شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا

جدول۲نشان می‌دهد سطح مشارکت مشاوره‌ای در در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا در سطح یک درصد خطا بالاتر از حد متوسط است. به عبارتی با ۹۹ درصد اطمینان این پژوهش سطح مشارکت مشاوره‌ای را خوب ارزیابی می‌کند.

 

جدول۷٫ مقایسه سطح مشارکت از نوع مشاوره‌ای شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوابا حد متوسط

نوع مشارکت میانگین مقدارt تک متغیره سطح معناداری(Sig)
سطح مشارکت مشاوره‌ای ۹۵/۳ ۸۶/۰ **۰۰۰۰۱/۰

منبع: یافته‌های تحقیق، **: معنی‌داری در سطح یک درصد خطا

بررسی سوال پژوهش۳: سطح مشارکت از نوع هماهنگ‌سازی شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا تا چه حد است؟

جدول۸ نشان می‌دهد سطح مشارکت هماهنگ‌سازی در  قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا در سطح یک درصد خطا بالاتر از حد متوسط است. به عبارتی با ۹۹ درصد اطمینان این پژوهش سطح مشارکت هماهنگ‌سازی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا را خوب ارزیابی می‌کند.

جدول ۸٫ مقایسه سطح مشارکت از نوع هماهنگ‌سازی شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا با حد متوسط

نوع مشارکت میانگین مقدارt تک متغیره سطح معناداری(Sig)
سطج مشارکت هماهنگ‌سازی ۴ ۷۲/۳ **۰۰۰۰۱/۰

منبع: یافته‌های تحقیق، **: معنی‌داری در سطح یک درصد خطا

بررسی سوال پژوهش۴: سطح مشارکت از نوع تکمیلی شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا تا چه حد است؟

جدول ۹شان می‌دهد سطح مشارکت تکمیلی در  قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا در سطح یک درصد خطا بالاتر از حد متوسط است. به عبارتی با ۹۹ درصد اطمینان این پژوهش سطح مشارکت تکمیلی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا را خوب ارزیابی می‌کند.

جدول ۹٫مقایسه سطح مشارکت از نوع تکمیلی شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا با حد متوسط

نوع مشارکت میانگین مقدارt تک متغیره سطح معناداری(Sig)
سطج مشارکت تکمیلی ۹۶/۳ ۲۲/۱ **۰۰۰۰۱/۰

منبع: یافته‌های تحقیق، **: معنی‌داری در سطح یک درصد خطا

بررسی سوال پژوهش۵: سطح مشارکت از نوع عملگرایی شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا تا چه حد است؟

جدول۱۰٫ نشان می‌دهد سطح مشارکت عملگرایی در  قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا در سطح یک درصد خطا بالاتر از حد متوسط است. به عبارتی با ۹۹ درصد اطمینان این پژوهش سطح مشارکت عملگرایی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا را خوب ارزیابی می‌کند.

جدول۱۰٫ مقایسه سطح مشارکت از نوع عملگرایی  شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا با حد متوسط

نوع مشارکت میانگین مقدارt تک متغیره سطح معناداری(Sig)
سطح مشارکت عملگرایی ۶۲/۳ ۷۲/۰ **۰۰۰۰۱/۰

منبع: یافته‌های تحقیق، **: معنی‌داری در سطح یک درصد خطا

 

بررسی سوال پژوهش۶: سطح مشارکت از نوع نهایی شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا تا چه حد است؟

جدول ۱۱-۴نشان می‌دهد سطح مشارکت نهایی در  قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا در سطح یک درصد خطا بالاتر از حد متوسط است. به عبارتی با ۹۹ درصد اطمینان این پژوهش سطح مشارکت نهایی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا را خوب ارزیابی می‌کند.

 

جدول ۱۱٫ مقایسه سطح مشارکت از نوع نهایی شهروندی در قوانین و مقررات مقابله با آلودگی هوا با حد متوسط

نوع مشارکت میانگین مقدارt تک متغیره سطح معناداری(Sig)
سطج مشارکت نهایی ۹۸/۳ ۹۷/۰ **۰۰۰۰۱/۰

      منبع: یافته‌های تحقیق، **: معنی‌داری در سطح یک درصد خطا

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بحث و نتیجه‌گیری و پیشنهادها

از آنجایی که در مطالعات بطور مکرر یادآوری شده است که مشارکت شهروندی مهم‌ترین عامل پیشبرد طرح‌های محیط‌زیستی می‌باشد. بنابراین در این تحقیق به بررسی سطح قوانین حقوقی مربوط به مشارکت شهروندی در برنامه‌های مربوط به جلوگیری از آلودگی‌هوا پرداخته شد. در این فصل به ارائه برخی از مهم‌ترین نتایج پرداخته می‌شودبررسی نتایج این مقاله نشان می‌دهد سطح مشارکت مشاوره‌ای در قوانین و مقررات مربوط به آلودگی‌هوا با ۹۹ درصد اطمینان وضعیت مناسبی را دارا می‌باشد. به عبارت دیگر در قوانین و مقررات مربوط به مبارزه با آلودگی هوا توجه به همکاری و مشارکت سازمان‌های دولتی و غیردولتی و توجه به بودجه‌بندی در زمینه برگزاری سمینارها، کارگاه‌های آموزشی و … در سطح مشارکت مشاوره‌ای، به خوبی مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس به منظور ارتقای پویای سطح مشارکت مشاوره‌ای قوانین و مقرارت مبارزه با آلودگی هوا پیشنهادات زیر ارائه می‌گردد:

  • مشارکت از طریق جامعه مدنی و توسعه بیش از پیش NGO ها
  • حضور نیروهای متخصص جوان در کنار نیروهای با تجربه برای برنامه ریزی های منسجم شهری
  • امکان نقد بر عملکرد مسئولان شهری و حمایت از اصحاب قلم و اندیشه
  • تمرکز بر آموزش گروهی به جای آموزش انفرادی در راستای ارتقاء فرهنگ شهروندی
  • تأمین اتاق فکر به جهت بهره گیری از مشاوره های فکری شهروندان و تشکیل کار گروه های مرتبط با امور شهری
  • ایجاد انگیزه و تقویت روحیه مشارکت و مسئولیت‌پذیری در حل معضلات و حفاظت از محیط‌زیست در کلیه اقشار مختلف جامعه
  • گسترش و ارتقا بینش و فرهنگ مشارکت و ارتقا روحیه جمعی در جهت نهادینه کردن امر مشارکت
  • ایجاد امکان برای ابراز رای و عقیده توسط مردم و فراهم نمودن فرصت برای رشد و پذیرش مسئولیت و مشارکت بیشتر مردم در امور محیط‌زیستی

فهرست منابع

 بیگی، س. ح. (۱۳۹۵). تأثیر آموزش‌های محیط‌زیستی و جذب مشارکت‌های مردمی در حفاظت از محیط‌زیست. کنفرانس بین‌المللی پژوهش در علوم مهندسی.

– صداقت‌نوری، ح. (۱۳۹۳). سیاست‌پژوهی پارادایم‌های مشارکتی شهروندان در مدیریت محیط‌زیست شهری. مجله مدیریت شهری.

– فنی، ز. و ج. مولودی. (۱۳۸۸). ارزیابی محیط‌زیست شهری در قالب قوانین و ضوابط((با تأکید بر آلودگی‌هوا)). نشریه مدیریت شهری، دوره ۷، شماره ۲۴٫

– قراگزلو، ع. ر.، ع. الف. آل‌شیخ و م. سجادیان. (۱۳۹۰). بررسی آلودگی‌هوای منج از ترافیک شهر تهران با بهره‌گیری از مدل LUR در تلفیق با GIS و ضرایب انتشار. فصل‌نامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم‌انداز زاگرس، سال چهارم، شماره ۱۱٫

– کاظمیان، غ.  ر. (۱۳۸۱). شناخت و ارزیابی مقدماتی اسکان غیر رسمی در قوانین شهری ایران. فصلنامه هفت شهر (اسکان غیر رسمی)، سال سوم، شماره هشتم، ص ۲٫

– هزارجریبی، ج. و الف. امانیان.(۱۳۹۰). آگاهی زنان از حقوق شهروندی و عوامل موثر بر آن. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال نهم.

– Andrusevych, A. (2008). The Right to Public Participation in Environmental Decision-Making in Ukraine: Challenges of Compliance. Hum. Rts. & Int’l Legal Discourse, ۲, ۲۱۱٫

– Carlsson, L., & Berkes, F. (2005). Co-management: concepts and methodological implications. Journal of environmental management, ۷۵(۱), ۶۵-۷۶٫

– Friedmann, J. (2002). The prospect of cities. U of Minnesota Press.

morp

– Richards, M., Wells, A., Del Gatto, F., Contreras-Hermosilla, A., & Pommier, D. (2003). Impacts of illegality and barriers to legality: a diagnostic analysis of illegal logging in Honduras and Nicaragua. International Forestry Review, ۵(۳), ۲۸۲-۲۹۲٫

 

 

محمدجواد امیری۱، علی فقیه حبیبی۲، هادی هویدی۳*

  1. عضو هیئت علمی دانشکده محیط‌زیست دانشگاه تهران
  2. عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
  3. دانشجوی کارشناسی‌ارشد دانشکده محیط زیست و انرژی، گروه حقوق محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

*نویسنده مسئول hadihoveydi@yahoo.com

 

 

 

Abstract

Requires efficient management of environmental laws and regulations that primarily deal with economic and social systems conformity and, second, in accordance with the facts and be able in society, namely the realization of the program environment, healthy and sustainable, legal instruments provide necessary. The research method in this study, survey of the population are lawyers in Tehran. Simple random sampling method and sample size was determined using a sample of 378 people. Data were collected by questionnaire and SPSS version 22 software is data analysis. The results showed with 99 percent confidence level we can say that this research advisory partnership in the fight against air pollution is as good. Accordingly, in order to improve the dynamic level of participation, consultation rules and regulations to fight air pollution is proposed to develop the ability to express voiceless people and provide opportunities for growth and responsibility and greater participation of the people and advising people on the environment, create be.

Keywords: participation, consulting, air pollution, Tehran