معرفی پیشکسوتان تئاتر| «ایرج راد» از درخشش در انواع هنر تا سال ها فعالیت صنفی در خانه تئاتر
معرفی پیشکسوتان تئاتر| «ایرج راد» از درخشش در انواع هنر تا سال ها فعالیت صنفی در خانه تئاتر

ایرج راد، پیشکسوت عرصه تئاتر کشور و رییس هیئت مدیره خانه تئاتر سال ها در زمینه بازیگری و کارگردانی تئاتر، سینما و تلویزیون فعال بوده و حال نیز به گفته خودش بیش از بیست سال عمرش را وقف فعالیت صنفی برای تئاتر کرده است. به گزارش خبرنگار تئاتر خبرگزاری فارس، نظر تحلیلی درباره هنرمندان برجسته […]

ایرج راد، پیشکسوت عرصه تئاتر کشور و رییس هیئت مدیره خانه تئاتر سال ها در زمینه بازیگری و کارگردانی تئاتر، سینما و تلویزیون فعال بوده و حال نیز به گفته خودش بیش از بیست سال عمرش را وقف فعالیت صنفی برای تئاتر کرده است.

معرفی پیشکسوتان تئاتر| «ایرج راد» از درخشش در انواع هنر تا سال ها فعالیت صنفی در خانه تئاتر

به گزارش خبرنگار تئاتر خبرگزاری فارس، نظر تحلیلی درباره هنرمندان برجسته هر دوره، مستلزم گذشت زمان دست کم به طول یک سده است با این وجود جهش استعددهای ایرانی پس از رفع دشواری های دولتی، در زمینه هنرهای نمایشی به حدی بارز و همه جانبه است که می بایست درباره خیلی از آنان کتاب هایی جداگانه به وسیله پژوهشگران متخصص تحریر شود.

عبودیت هنر و هنرمند در دوره ۱۵ ساله هنر دولتی، تنها میتوانست برای رژیم، جنبه عینی داشته باشد و به محض واژگون شدن رژیم پهلوی و رسیدن هوای تازه، شاهد بودیم که چگونه شکوفا جلوه گر شد. ایجاد سد  و مانع ممکن است به ظاهر، برقرار کننده نظمی زیبا و خودگول زن در زمینه هنر هم باشد اما واقعیت در هر حال رشد جبری خود را پی می گیرد و در زمان فرارس اثراتش را هویدا می سازد.

علم موجب تسریع شکوفایی استعددها در هر اقلیمی است. نمونه بارز چنین واقعیتی را عالم تئاتر ایران یکساله به چشم دید و با تمام وجود احساس کرد. سد کردن راه آناهیتا ـ به منزله اخذ وسیله سریع پیشرفت، از استعدادهای این ملک است. سیستم به مثابه با ارزش ترین تجربیات بشری، در زمینه هنر، وسیله ای سریع در کار پیشرفت و شکوفایی هنرمند است.

افراد با استعداد و کار درست، با زحمات مستمر و تباهی عمر، بالاخره کم و بیش، راه کار را پیدا خواهند کرد. همانطور که استعدادهای پرتلاش ایرانی پیدا کردند و شاهد مقصود را در آغوش کشیدند و ما در این جا با ارائه نمونه چند نسل از چند مبدأ ، مرکز، راه و یا مکتب متفاوت که به نقطه واحد خلاقیت رسیده اند در گزارش های متفاوتی بدان ها خواهیم پرداخت.

شماره اول این معرفی پیشکسوتان در عرصه تئاتر را با زنده یاد عزت الله انتظامی آغاز کردیم ، شماره دوم به جمشید مشایخی، شماره سوم به جمشید جهان زاده ، شماره چهارم مهدی فتحی، پنجم داریوش اسدزاده، ششم اسماعیل خلج ، شماره هفتم پرویز پورحسینی، بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون، شماره هشتم علی نصیریان، در شماره نهم به مجید قناد پیشکسوت عرصه تئاتر، سینما و تلویزیون، شماره دهم عباس جوانمرد پیشکسوت نویسندگی، بازیگری و کارگردانی ایران، شماره یازدهم داود فتحعلی بیگی، آقای نمایش های ایرانی و شماره دوازدهم به ایرج راد رئیس هیئت مدیره خانه تئاتر رسیدیم:

اکبر حسنی راد ملقب به نام هنری ایرج راد متولد هفتم اردیبهشت ماه سال ۱۳۲۴ از تهران است. وی بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون پیشکسوت و شناخته شده ایران و از چهره های شناخته شده دنیای هنر است که تحصیلات آکادمیک دارد و مدرک کارشناسی نمایشش را از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و مدرک کارشناسی ارشد کارگردانی تئاترش را از دانشگاه کاردیف ولز انگلستان گرفت.

وی از سال ۱۳۴۶ فعالیت هنری خود را آغاز کرد و هم اکنون دارای مدرک کارشناسی ارشد تئاتر است. وی سال ها در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران تدریس کرد و سابقه تدریس در دانشکده سینما تئاتر، دانشگاه نبی اکرم تبریز و مکتب خانه هنر را دارد. راد از هنرمندانی است که عنوان درجه یک هنری را از شورای ارزشیابی هنرمندان کشور دریافت کرد.

ایرج راد پیش از سال ۴۶ نیز سابقه فعالیت هنری دارد و این فعالیت ها را از اجراهایی برای کودکان آغاز کرد تا به دوره های فن بیان و تئاتر زیر نظر مهین دیهیم رسید و بعد از آن هم با شاهین سرکیسیان آشنا شد و نخستین اجرای نیمه حرفه ای اش را با نام «قرعه برای مرگ» اثر واهه کاچا به کارگردانی کمال الدین شفیعی در سال ۴۲ اجرا کرد.

وی در سال های ۷۹ تا ۹۲ عضو هیئت مدیره و مدیر عامل خانه تئاتر شد و هم اکنون نیز رئیس هیئت مدیره خانه تئاتر است.  اولین بار در سال ۱۳۸۳ در مرکز هنرهای نمایشی بود و دومین بار در گروه تخصص نمایش و ادبیات نمایشی و سازمان فرهنگی هنری شهرداری در سال ۱۳۸۷ بود.

ایرج راد در فیلم ها و سریال های زیادی درخشید ، از جمله وی دو بار در نقش ناصرالدین شاه جلوی دوربین رفت و در هر دو نیز شناخته شده و کارنامه قبولی گرفت.

فیلم های سینمایی ایرج راد شامل جای او دیگر خالی نیست (۱۳۸۴)، شمعی در باد (۱۳۸۲)، هفت ترانه (۱۳۸۰)، شور عشق (۱۳۷۹)، سهراب تا سهراب (قطب مخوف) (۱۳۷۲)، نصف جهان (۱۳۷۱)، چون ابر در بهاران (۱۳۶۹)، طوبی (۱۳۶۷)، جعفرخان از فرنگ برگشته (۱۳۶۶)، ویزا (۱۳۶۶)، اجاره نشین ها (۱۳۶۵)، گردباد (۱۳۶۴)، دایره مینا (۱۳۵۳) و پستچی (۱۳۵۱) و

برخی سریال های تلویزیونی ایرج راد شامل  ۱۳۹۸ سرگذشت (محکومین ۲)، ۱۳۹۱ دختران حوا، ۱۳۸۸ سال های مشروطه، ۱۳۸۷ فاکتور هشت، ۱۳۸۶ مدار صفر درجه، ۱۳۸۴ گارد ساحلی، ۱۳۸۳ مزرعه کوچک، ۱۳۸۱ افسون، ۱۳۸۱ شبکه، ۱۳۸۰ بازی زندگی، ۱۳۷۹ تله تئاتر «در پوست شیر»، ۱۳۷۹ راهی به سوی خانه، ۱۳۷۸ تله تئاتر «کشتی نوح»، ۱۳۷۸ تلفن مشترکشد، ۱۳۷۷ گم شده، ۱۳۷۷ در قلب من، ۱۳۷۶ تله تئاتر «نشان»، ۱۳۷۶ دستی بر آتش، ۱۳۷۴ در پناه تو، ۱۳۷۴ مسابقه «رنگین کمان»، ۱۳۷۳ مدرسه ما، ۱۳۷۲ سنگ و شیشه

۱۳۷۰ وزیرمختار، ۱۳۶۶–۱۳۶۸ این شرح بی نهایت، ۱۳۶۵ تله تئاتر «دکتر کنوک»، ۱۳۶۴ تله تئاتر «دکتر فاستوس»،
۱۳۶۳–۱۳۶۴ امیرکبیر، ۱۳۵۴ تله تئاتر «گربه سیاه»، ۱۳۵۰ تله تئاتر «در شاهراه»، ۱۳۴۷ تله تئاتر «آریا دا کاپو»،
۱۳۴۶ تله تئاتر «ایستگاه»

نمایش های ایرج راد نیز شامل باران ساز ۱۳۴۴، حادثه آرتور میلر ۱۳۴۵، آی با کلاه آی بی کلاه ۱۳۴۷، مردی که مرده بود و خود نمی دانست ۱۳۴۷، سیاه زنگی مرد فرنگی ۱۳۴۸، افول ۱۳۴۹، سیاوش بر باد ۱۳۵۰، بازرس ۱۳۵۱، لبخند باشکوه آقای گیل ۱۳۵۳، ابراهیم توپچی و آقای بیک ۱۳۵۴، سربازها ۱۳۵۸، مرده های بی کفن ۱۳۵۸، جانشین ۱۳۵۹، تجاوزگران ۱۳۶۱، مروارید ۱۳۶۱، دکتر فاستوس ۱۳۶۲، دکتر کنوک ۱۳۶۵، مهاجران ۱۳۶۸، ماهان ۱۳۷۲، آمیز قلمدون ۱۳۷۶، دادگاه نورنبرگ ۱۳۷۷، شب روی سنگ فرش خیس ۱۳۷۷، باغ شب نمای ما ۱۳۸۱، نوبت دیوانگی ۱۳۸۳، قصه تلخ طلا ۱۳۸۵، رویاهای رام نشده ۱۳۸۶، رودکی ۱۳۸۷، عیش و نیستی ۱۳۹۱، پلکان ۱۳۹۱

اجراهای خارج از کشور ایرج راد: سری کارهایی از پانتومیم ۱۹۷۷ تئاتر شرمن، پله بین های در تدارک قیام ۱۹۷۷ تئاتر شرمن، دیو پری ۱۹۷۷ تئاتر شرمن و سوگ سیاوش ۱۹۹۹ هستند.

تئاترهای تلویزیونی راد شامل ایستگاه ۱۳۴۶، آریا داکاپو ۱۳۴۷، گربه سیاه ۱۳۴۸، در شاهراه ۱۳۵۰، دکتر فاستوس ۱۳۶۴، نشان ۱۳۷۶، کشتی نوح ۱۳۷۸ و درپوست شیر ۱۳۷۹ هستند.

فعالیت ایرج راد در حوزه ترجمه نیز شامل ۱۲ نمایشنامه از زبان ارمنی به فارسی است.

ایرج راد در جشنواره ها و مسابقه ها و بخش های زیادی داوری هایی را برعهده داشته از جمله تعداد زیادی از جشنواره های تئاتر فجر – منطقه ایی، استانی جشنواره رضوی – دفاع مقدس – آشورایی و ارتش و جشنواره های دیگر، عضو هیئت مؤسس خانه سینما و سه دوره عضو هیئت مدیره و دبیران انجمن بازیگران سینما، عضو هیئت مؤسس و هیئت مدیره و مشاور شورای عالی خانه هنرمندان ایران از بدو تأسیس تا کنون و عضو هیئت مؤسس عضو هیئت مدیره و رئیس هیئت مدیره و نایب رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل خانه تئاتر از بدو تأسیس تا کنون است.

تیر ماه سال گذشته بود که در اولین نشست دور جدید شورای عالی خانه هنرمندان ایران که پس از بحث و بررسی، به اتفاق آرا ایرج راد به عنوان رییس شورای عالی، فرزاد هاشمی به عنوان نایب رییس، حمیدرضا نوربخش به عنوان خزانه‌دار و فرزاد فرجی به عنوان دبیر شورای عالی به مدت ۲ سال انتخاب شدند. بنابراین در ترکیب اعضای دوره جدید -دوساله –شورای عالی خانه هنرمندان ایران ایرج راد نماینده خانه تئاتر منصوب شد.

راد در سال ۱۳۸۰ به عنوان مدیرعامل خانه تئاتر انتخاب شد و بعد از ۱۵ سال حضور در این مقام استعفا داد و از سال ۱۳۹۸ رئیس شورای عالی خانه هنرمندان شد با این حال هم اکنون رییس هیئت مدیره خانه تئاتر است و در کنار شهرام گیل آبادی به فعالیت در این عرصه می پردازد.

ایرج راد در مصاحبه ای که اخیرا در دوران کرونایی داشته، درباره شرایط کار تئاتر می گوید: «در شرایط حاضر و موقعیتی که وجود دارد من با کار تئاتر کردن به این شکل و شمایل (آنلاین) مخالف نیستم. ضمن این که نباید دور از نظر داشت که مسئله این است که خود هنرمندان در شکل اجراهای سابق آن هم در شرایط حاضر، در معرض آسیب هستند؛ به دلیل عدم حفظ فاصله اجتماعی و تمریناتی که باید انجام شود و مستلزم در کنار همدیگر بودن است، به علاوه این که مسئله امکانات پشت صحنه مطرح است و به ویژه در مورد گریم هنرمندان، مسئله وجود دارد.

وی درباره تئاترهای آن لاین هم نظراتی داده است: وقتی تئاتر به صورت آنلاین پخش می شود، می شود آن را دید اما تماشاگر در سالن حضور ندارد و این ارتباط از طریق یک فضای الکترونیک برقرار می شود. این که این کار چقدر بتواند تاثیرگذار باشد، بستگی به عوامل متعدد و گروهی دارد که در این زمینه کار می کنند و می تواند برخی اوقات کار گزارشی خوبی باشد، همچنان که ممکن است این گونه نباشد.

ایرج راد که سال ها در عرصه سینما و تلوییون فعال بوده اما در این سال های اخیر فعالیتش کمرنگ تر شده است وی معتقد است که به دلیل مسائل خانه تئاتر نزدیک به بیست سال عمرش را وقف تئاتر و خانه تئاتر و فعالیت صنفی کرده است بنابراین در عرصه های دیگر محدود شده و نتوانسته تمام هم وغمش را برای بازیگری بگذارد.

راد سال گذشته در سالن تئاتر خانه تئاتر نمایش آقای اشمیت کیه از سباستین تیری با ترجمه شهلا حائری را روی صحنه برد و اتفاقا اقبال بدی هم نداشت قرار بود این نمایش مجدد تیر ماه امسال در تماشاخانه ایرانشهر به صحنه برود که به دلیل شرایط کرونایی این امکان فراهم نشد و هنوز هم در تماشاخانه ایرانشهر هیچ نمایشی به صحنه نرفته است و تعطیل است. وی معتقد است که این روزها ترجیحش انجام کارهای تئاتر است و امیدوار است با بهبود شرایط در این حوزه فعالیت بیشتری داشته باشد.

وی در سال ۹۵ و درسالروز تولدش عنوان کرد: هرکس یک زندگی برای خودش دارد، اما یک بازیگر بارها در قالب اشخاص مختلف زندگی می‌کند. بنابراین تجربه‌ زندگی او متشکل از زندگی‌های متفاوت و مختلفی است. خدا را شاکرم که جای خیلی‌ها زندگی کردم.

به رسمیت شناختن هنر به عنوان شغل و امنیت شغلی هنرمندان، سال‌هاست مهم‌ترین دغدغه جامعه هنری است. وقتی که هنوز هنر در ردیف مشاغل تعریف نشده، دیگر نمی‌شود انتظار امنیت شغلی برای هنرمندان داشت. به خصوص در شرایط کنونی که این موضوع، بیش از پیش میان جامعه هنری مطرح شده است. این روزها به واسطه شیوع بیماری کرونا و تعطیلی اجباری فعالیت‌های هنری، بسیاری از هنرمندان شغل خود را از دست داده و تعدادی از آنها حتی تحت‌پوشش هیچ بیمه‌ای نیستند. از طرفی، وقتی که یک هنرمند معیشت خود را از طریق انجام فعالیت‌های هنری تامین می‌کند، چطور ممکن است فعالیت او شغل محسوب نشود؟ بر همین اساس ایرج راد، رئیس هیأت مدیره خانه تئاتر امروز در سایت خانه تئاتر از تایید دو انجمن بازیگران و تئاتر کودک نوجوان در کمیسیون بند ۴ خبر داد.

وی در تشریح اقدامات خانه تئاتر درباره پیوستن انجمن‌ها و کانون‌های تئاتری به وزارت کار، بیان کرد: «دیروز در جلسه‌ای که با حضور اعضای کمیسیون بند ۴ برگزار شد، انجمن تئاتر کودک و نوجوان و انجمن بازیگران خانه تئاتر برای پیوستن به وزارت کار مورد تائید این کمیسیون قرار گرفته و انجام سایر امور آنها به وزارت کار منتقل شده و در انتظار اساسنامه هستند. این اساسنامه از طرف وزارت کار به هیأت موسس ارائه شده و پس از بررسی، در مجمع عمومی خوانده و تصویب می‌شود.احتمالا در هفته آینده تعداد دیگری از انجمن‌های خانه تئاتر مورد تایید کمیسیون بند ۴ قرار خواهند گرفت.»

راد با تاکید بر اینکه پیوستن به وزارت کار، به معنای کاهش قدرت و اختیارات خانه تئاتر نیست، مطرح کرد: «خانه تئاتر به هیچ عنوان کمرنگ نشده و اتفاقا جایگاه محکم و قرص‌تری پیدا می‌کند. ضمن اینکه جایگاه مسائل فرهنگی و هنری هم مطابق اساسنامه و مجوزی که داریم، حفظ شده و محکم‌تر خواهد شد. یعنی پیگیری مسائل صنفی به قوت خود باقی مانده و مسائل فرهنگی و هنری هم با جدیت بیشتری دنبال می‌شود.»